Class 10 Hindi

उत्तर जीवन-परिचय- सूरदास हिन्दी साहित्य के महान भक्त कवि तथा भक्तिकाल की सगुण भक्ति धारा के प्रमुख कृष्णभक्त कवि हैं। […]

श्लोक 1.किंस्विद् गुरुतरं भूमेः किंस्विदुच्चतरं च खात् ?किंस्विद् शीघ्रतरं वातात् किंस्विद् बहुतरं तृणात् ? ॥1॥ उत्तर सन्दर्भ– यह श्लोक हमारी

गद्यांश 1- मानवजीवनस्य संस्करणम् संस्कृतिः। अस्माकं पूर्वजाः मानवजीवनं संस्कर्तुं महान्तं प्रयत्नम् अकुर्वन्। ते अस्माकं जीवनस्य संस्करणाय यान् आचारान् विचारान् च

गद्यांश 1– (स्थानम्-अलक्षेन्द्रस्य सैन्य शिविरम्। अलक्षेन्द्रः आम्भीकश्च आसीनौ वर्तते। वन्दिनं पुरुराजम् अग्रे कृत्वा एकतः प्रविशति यवन-सेनापतिः।)सेनापति:–विजयतां सम्राट्।पुरुराजः–एष भारतवीरोऽपि यवनराजम् अभिवादयते।अलक्षेन्द्रः-(साक्षेपम्)

श्लोक 1. ॥ ॐ ॥ श्वेतकेतुहरुणेय आस तं ह पितोवाच श्वेतकेतो वस ब्रह्मचर्यं न वै सोम्यास्मत्कुलीनोऽननूच्य ब्रह्मबन्धुरिव भवतीति ॥1॥ उत्तर

गद्यांश 1- सुवचनेन मैत्री,इन्दुदर्शनेन समुद्रःशृङ्गारेण रागः,विनयेन गुणः,दानेन कीर्तिः,उद्यमेन श्रीः,सत्येन धर्मः,पालनेन उद्यानम्,सदाचारेण विश्वासः,अभ्यासेन विद्या,न्यायेन राज्यम्औचित्येन महत्त्वम्,औदार्येण प्रभुत्वम्,क्षमया तपः,पूर्ववायुना जलदः,लाभेन लोभः,पुत्रदर्शनेन हर्षःमित्रदर्शनेन

गद्यांश 1- (स्थानम्-वाराणसी न्यायालयः। न्यायाधीशस्य पीठे एकः दुर्धर्षः पारसीकः तिष्ठति। आरक्षकाः चन्द्रशेखरं तस्य सम्मुखम् आनयन्ति। अभियोगः प्रारभते। चन्द्रशेखरः पुष्टाङ्गः गौरवर्णः

प्रबुद्धो ग्रामीण : (बुद्धिमान ग्रामीण) गद्यांश 1- एकदा बहवः जनाः धूमयानम् ( रेलगाड़ी) आरुह्य नगरं प्रति गच्छन्ति स्म। तेषु केचित्

अन्योक्तिविलास : (अन्योक्तियों का सौन्दर्य) श्लोक 1–नितरां नीचोऽस्मीति त्वं खेदं कूप ! कदापि मा कृथाः ।। अत्यन्तसरसहृदयो यतः परेषां गुणग्रहीतासि।

प्रश्न 1.वाराणसी सुविख्याता प्राचीना नगरी। इयं विमलसलिलतरङ्गायाः गङ्गायाः कूले स्थिता। अस्याः घट्टानां वलयाकृतिः पङक्तिः धवलायां चन्द्रिकायां बहु राजते। अगणिताः पर्यटकाः